Kraków, jedno z najstarszych miast w Europie, corocznie przyciąga rzesze turystów. Wielu z nich raz odwiedziwszy to miejsce powraca po latach, niektórzy pozostają na zawsze. W końcu kto raz upił wiślanej wody, tęsknić będzie już zawsze, a jego pragnienia nie zdoła ugasić woda żadnego innego kraju. Powędruj i ty ścieżkami, które wydeptali wielcy Polacy: papież Jan Paweł II, Tadeusz Kościuszko, Stanisław Lem. Przyjedź i poznaj miasto łączące historię z nowoczesnością, miasto o tysiącletniej historii…
Zwiedzanie
Przez wielu Polaków to właśnie Kraków a nie Warszawa uznawany jest za stolicę kulturalną Polski. To, co jeszcze wyróżnia miasto od innych w Polsce, to różnorodność zabytków i magiczna atmosfera. Właśnie w Krakowie i jego klimatycznych młodopolskich kawiarenkach oraz galicyjskich pubach poczuć można historię dawnych dni. Poniżej przedstawiamy najciekawsze atrakcje królewskiego miasta Kraków
- Rynek Główny – największy i najważniejszy plac Krakowa, a jednocześnie jedyna w swoim rodzaju przestrzeń publiczna miasta, będąca świadkiem wielu wydarzeń o ważnym i podniosłym znaczeniu w naszej historii. To w przybliżeniu kwadrat o boku nieco ponad 200 metrów, co w efekcie daje ponad 40.000 metrów kwadratowych powierzchni. Rynek wypełniają tak słynne budowle jak kościół Mariacki, Sukiennice, a także wieża ratuszowa, kościół św. Wojciecha i ponad 40 kamienic, z których większość legitymuje się średniowiecznym rodowodem. Pozostałymi elementami tworzącymi charakter Rynku są: pomnik Adama Mickiewicza, stoiska kwiaciarek, studzienka Badylaka, skarbonka, kilka pamiątkowych tablic wmurowanych w płytę oraz “słynny” Eros Bendato – rzeźba Mitoraja. Rynek Główny został wytyczony w roku 1257. Od 24 września 2010 możemy oglądać pierwsze w Polsce, unikatowe w skali światowej podziemne muzeum. Wystawa nosząca tytuł „Śladami europejskiej tożsamości Krakowa” jest multimedialnym widowiskiem, podróżą w czasie. Zwiedzający mogą nie tylko zobaczyć, ale i dotknąć historii z początków legendarnego miasta. Każdego roku, przed Bożym Narodzeniem, na Rynku Głównym odbywa się konkurs na najpiękniejszą szopkę. To wydarzenie swą historią sięga XIX wieku. Szopki stanowią miniarki najważniejszych krakowskich zabytków. Najczęściej przedstawiają one Kościół Mariacki. Wśród nich można spotkać twory wykonane z krakersów, bibuły, czy skrawków kolorowych materiałów. Dzięki temu stają się nie tylko piękne, ale i niepowtarzalne.
- Sukiennice są jednym z najbardziej charakterystycznych i najlepiej rozpoznawalnych miejsc na zabytkowej mapie Krakowa. Ich historia rozpoczyna się za czasów panowania księcia Bolesława Wstydliwego, który zobowiązał się wybudować kramy. Sukiennice, które uległy pożarowi w połowie XVI stulecia, zostały odbudowane i wykończone w nowym stylu, przez włoskiego rzeźbiarza Jana Marię Padovano. W czasie tej restauracji dodano budowli attykę z manierystycznymi maszkaronami, a także ganki ze schodami od strony południowej i północnej. Dzisiejszy obraz Sukiennic jest efektem przebudowy dokonanej w latach 1875-1879, przez architekta Tomasza Prylińskiego
- Wieża ratuszowa stojąca w zachodniej części Rynku Głównego jest jedyną pozostałością średniowiecznego krakowskiego Ratusza. Budynek ten powstał na przełomie XIII i XIV wieku w stylu gotyckim. w XIX wieku akcja wyburzania starych, zniszczonych budowli, doprowadziła do rozbiórki najbardziej zniszczonego spichlerza. Niestety okazało się, że rozebranie spichlerza spowodowało pękanie murów właściwego Ratusza, który również został zburzony… tak więc pozostaje nam cieszyć się, że przodkowie pozostawili nam przynajmniej wieżę. Pod Ratuszem i częścią obecnej powierzchni Rynku, zachowały się rozległe piwnice (przywrócone do użytkowanie podczas renowacji w latach 60-tych XX wieku), dawniej wykorzystywane m.in. jako izba tortur (zachowane narzędzia kaźni można zobaczyć w domu Jana Matejki przy Floriańskiej), znajdował się tu również słynny lokal “Piwnica ¦widnicka” z doskonałym piwem, którym można było się raczyć w otoczeniu kobiet wykonujących najstarszy zawód świata. Dziś mamy tu teatr, który dzięki niepowtarzalnej atmosferze miejsca i dobrym aktorom, również wart jest odwiedzenia.
- Kościół Mariacki budowany był etapami przez kilka następnych stuleci, począwszy od roku 1288. Ostateczna bryła kościoła ukształtowała się z końcem XIV wieku, w formie ceglanej bazyliki gotyckiej. Najcenniejszym zabytkiem kościoła jest ołtarz główny, najwybitniejsze i najlepiej zachowane dzieło późnogotyckiej rzeźby w tej części Europy, wykonane przez norymberskiego rzeźbiarza Wita Stwosza. Z Kościołem Mariackim, jak i z samym Krakowem, nierozłącznie związany jest hejnał grany co godzinę z wyższej wieży kościoła. Sygnał ten służył wyznaczaniu czasu oraz miał ostrzegać przed pożarem lub atakiem nieprzyjaciół. Związana jest z nim legenda o strażaku, który zaczął grać na alarm, widząc zbliżające się hordy tatarskie. Zdołał ostrzec miasto przed atakiem, choć nim dokończył melodię, jego gardło przeszyła celnie wymierzona strzała barbarzyńcy. Do dziś ku czci bohaterskiego strażaka melodia nagle się urywa.
- Pomnik Adam Mickiewicza – Do montażu pomnika przystąpiono w setną rocznicę urodzin poety – 16 czerwca 1898 roku. W sierpniu 1940 roku hitlerowcy zburzyli pomnik, jednak po wojnie niemal wszystkie figury odnaleziono pod Hamburgiem. Po rekonstrukcji odsłonięto go ponownie w roku 1955.
- Wawel – najpierw jako miejsce, z którego władcy rządzili swym królestwem, następnie po przeniesieniu stolicy do Warszawy, pozostał miejscem koronacji i pochówków królów, a po utracie niepodległości stał się dla Polaków symbolem Polskości, przypominającym o minionej potędze królestwa . Obecnie zespół obiektów tworzących Zamek Królewski na Wawelu, wpisanych na I listę UNESCO, jest jedną z największych atrakcji turystycznych KrakowaNa Wzgórzu Wawelskim znajduje się kompleks zabytkowych obiektów. Najcenniejsze z nich to Zamek Królewski oraz Katedra Wawelska. Oprócz nich, na terenie wzgórza znajdują się też relikty innych budowli. Zwiedzającym udostępnione są na zamku: Reprezentacyjne Komnaty Królewskie, Prywatne Apartamenty Królewskie, Skarbiec Koronny, Zbrojownia, wystawa Sztuka Wschodu, rezerwat archeologiczny Wawel Zaginiony. W czasie zwiedzania Katedry można oglądać: groby królewskie w podziemiach Katedry, Kryptę Wieszczów Narodowych, dzwon Zygmunta, Muzeum Katedralne. Ponadto udostępnione są: Smocza Jama, Wedle legendy u podnóża krakowskiego Wzgórza Wawelskiego żył złowrogi smok. Poskromił go dopiero szewczyk Skuba, który za pomocą barana wypchanego siarką, przechytrzył potwora. Smok pożarł złożony mu podarunek, po czym tak paliło go w gardle, że musiał wypić pół Wisły, w konsekwencji czego po prostu pękł. Dziś jedyną pamiątką po smoku jest legenda i pomnik Smoka Wawelskiego, który ustawiono u podnóża Wzgórza Wawelskiego w 1972 roku. Po wysłaniu SMS-a pod numer podany na tabliczce o treści „SMOK”, rzeźba zionie prawdziwym ogniem!
- Kazimierz jest dawną dzielnicą żydowską Krakowa. Od swojego powstania w XIV wieku do początków XIX wieku był samodzielnym miastem. Obecnie stanowi jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych Krakowa, a także ważnym centrum życia kulturalnego miasta. Oprócz klimatycznych kawiarenek i pubów, warto zobaczyć także zabytki związane z kulturą żydowską.
- Mury obronne Krakowa pozostałości – Kraków otoczony był podwójnym murem i wieloma bramami. W XVIII wieku nie remontowane, zapuszczone fortyfikacje stały się dla ówczesnych mieszkańców naszego wielkim problemem: zanieczyszczone i pełne mułu fosy, baszty były siedliskiem ludzi z marginesu społecznego, wszędzie walały się śmieci wyrzucane tu z miasta bez żadnej kontroli, a nad całością unosił się podobno nieznośny smród. Wszystko to, doprowadziło do podjęcia decyzji przez cesarza Franciszka II o zniesieniu nieprzydatnych fortyfikacji i tylko niezłomnemu uporowi profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Feliksowi Radwańskiemu, zawdzięczamy to, że rada miasta postanowiła zachować fragment murów pomiędzy basztą Pasamoników, a Ciesielską.
- Barbakan najważniejszy element północnej części systemu fortyfikacji średniowiecznego Krakowa i jednocześnie najcenniejszy zabytek budownictwa fortecznego w naszym mieście. Został wystawiony na przełomie XV i XVI stulecia, w związku z groźbą tureckiego ataku. Jest jednym z kilku obiektów tego typu jakie zachowały się w Europie, przy czym żaden inny nie zachował się w tak doskonałym stanie jak krakowski. Tego typu konstrukcje mają swoje korzenie w arabskim budownictwie obronnym.
- Brama Floriańska (Kuśnierzy) Obecny wygląd liczącej prawie 35 metrów wysokości konstrukcji, to efekt wielu przeróbek na przestrzeni dziejów, bowiem dolne partie bramy pochodzą z końca XIII lub początku XIV wieku, natomiast zwieńczenie bramy stanowi barokowy hełm, sprawiony w miejscu zniszczonego w czasie potopu szwedzkiego gotyckiego w drugiej połowie XVII wieku. Od strony ulicy Floriańskiej ozdobiona jest płaskorzeźbą przedstawiającą św. Floriana.
- Kościół św. Piotra i Pawła został wybudowany w latach 1597-1619 z funduszy przeznaczonych przez króla Zygmunta III Wazę. Jezuicka świątynia był pierwszą na terenie Polski zbudowaną w barokowym stylu. Wyglądem nawiązuje do rzymskiego kościoła Il Gesù. W krypcie kościoła pochowano księdza Piotra Skargę, teologa, pisarza, kaznodzieję i spowiednika króla Zygmunta III Wazy.
- Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie w Łagiewnikach związane jest z życiem i działalnością św. siostry Faustyny Kowalskiej, propagatorki kultu Bożego Miłosierdzia. Od lat 40. XX wieku stanowi popularne miejsce pielgrzymek związanych z obecnością słynącego z łask obrazu Jezusa Miłosiernego oraz grobu św. Faustyny. W pobliżu Sanktuarium ma powstać kopiec Jana Pawła II.
- Teatr Słowackiego działa nieprzerwanie od 1893 roku. Jest to jedna z najsłynniejszych i najbardziej zasłużonych polskich scen, a budynek teatru jest zaliczany do najcenniejszych zabytków architektury teatralnej w Europie.
- Cmentarz Rakowicki jeden z największych cmentarzy w Krakowie . Wytyczany i urządzany był w latach 1800-1802 W 1976 r. został wpisany do rejestru zabytków. Nekropolia jest miejscem pochówku krakowian, zarówno zwykłych obywateli miasta, jak i tych zasłużonych: twórców kultury, naukowców, przedstawicieli znanych rodów, działaczy niepodległościowych, politycznych i społecznych, uczestników ruchów niepodległościowych, powstań, obu wojen światowych i innych. Część nagrobków jest dziełem znanych architektów a także rzeźbiarzy
- Błonia krakowskie – rozległa łąka o powierzchni 48 ha (obwód ok. 3587 m), położona w Krakowie, w pobliżu historycznego centrum. Współczesne Błonia, będące zaledwie częścią dawnych, wielkich Błoń, zamknięte są w trójkącie ulic: Focha, 3 Maja oraz Piastowskiej. Jest to jedna z największych w Europie łąk w centrum miasta. Na jej obszarze znajdują się dwa kluby sportowe: Zwierzyniecki Klub Sportowy i RzKS Juvenia Kraków. W 2000 roku Błonia zostały wpisane na listę zabytków.
- Muzeum Czartoryskich -(ul. Jana 19) Prawdziwy skarb na mapie krakowskich muzeów, z bogatą i barwną przeszłością. Sławne przede wszystkim ze względu na kolekcje Leonarda Da Vinci, ale nie tylko. To jedno z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych miejsc w Krakowie.
- Muzeum Narodowe to największe muzeum w Polsce i najstarsza instytucja tego typu w Polsce. Jego struktura opiera się na Gmachu Głównym, oraz na dziesięciu oddziałach, mieszczących się w historycznych budynkach w centrum Krakowa, a także z jedenastu galerii, dwudziestu jeden działów, dwóch bibliotek, a także dwunastu pracowni konserwacji. Muzeum posiada bogaty zbiór dzieł sztuki polskiej, europejskiej i pozaeuropejskiej.
- Collegium Maius Uniwersytet Jagielloński, założony przez króla Kazimierza Wielkiego w roku 1364 jako Akademia Krakowska, jest najstarszą polską uczelnią i drugą w tej części Europy (po Pradze, 1348 r.). Akademia przyciągała do Krakowa studentów z całej Europy, chlubiąc się zwłaszcza wysokim poziomem nauczania nauk matematycznych i astronomii. W Collegium Maius mieści się dziś Muzeum UJ. Tłumy na dziedzińcu gromadzi zegar, którego atrakcją są nie tylko wygrywane melodie, ale także pochód ruchomych figur, przedstawiających postaci związane z Uniwersytetem. Zegar uruchamiany jest codziennie o 9.00, 11.00, 13.00, 15.00 i 17.00.
- Niedaleko Krakowa znajduje się Miejsce Pamięci i Muzeum w Oświęcimiu oraz Brzezince, największy niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i eksterminacyjny. W ciągu dnia kursują tutaj regularne publiczne autobusy, a w mieście można znaleźć wiele ofert wycieczek zorganizowanych.
- Tuż pod Krakowem, w Wieliczce znajduje się zabytkowa kopalnia soli. Działająca nieustannie od XIII wieku aż do 1996 roku, kopalnia ta była jedną z najstarszych na świecie czynnych kopalni soli. Kopalnia ma 327 m głębokości i ponad 300 km długości, a jedynie mała jej cześć została przemieniona w szlak turystyczny. Można w niej podziwiać wykute z soli statuy, żyrandole i kaplice.
- Warto zobaczyć także znajdujący się pod Krakowem Zamek w Niepołomicach, wybrać się do rodzinnego miasta Jana Pawła II do Wadowic i zwiedzić tłumnie odwiedzany przez pielgrzymów kompleks religijny w Kalwarii zebrzydowskiej.
Historia i Geografia
Kraków jest największym miastem w Małopolsce, zajmuje połodniowo-wschodnią część Polski. Miasto znajduje się nad rzeka Wisłą, na północ od Tatr. Krakowskie Stare Miasto leży w centrum miasta, wraz z Zamkiem Wawelskim usytuowanym bezpośrednio na południe. Stara dzielnica żydowska Kazimierz leży w południowo-wschodniej części miasta, a dzielnica Podgórze, która mieściła krakowskie getto podczas II Wojny Światowej znajduje się po drugiej Kazimierza, za rzeką. Kraków ma umiarkowany klimat z zimnymi, suchymi zimami i ciepłym, poniekąd mokrym latem.
Kraków jest jednym z najstarszych polskich miast, z kronikami pochodzącymi aż z VII wieku. Był stolicą Polski przez ponad 500 lat i stolicą obszaru Malopolski.
- Przez historyków zostało potwierdzone to, że pierwsi osadnicy pojawili się w VII wieku miejscu obecnego Wzgórza Wawelskiego ( obecnie miejsca Zamku Wawelskiego).
- Pod koniec X w. Kraków stał się ważnym centrum handlowym dla dynastii Piastów. W ciągu następnych stuleci wzniesiono kilkanaście obiektów z cegły, łącznie z Wawelem. Duża cześć miasta została zniszczona przez najazd tatarski w XIII w.
- Do XIV wieku Kraków doszedł do siebie i w roku 1364 został założony Uniwersytet Krakowski (obecnie Uniwersytet Jagielloński), drugi uniwersytet w środkowej Europie.
- Wieki XV i XVI były znane jako polskie złote wieki, i nigdzie nie było to tak oczywiste, jak w Krakowie. To właśnie w tym okresie pojawiło się najwięcej renesansowych dzieł sztuki, jak również kilka wiekowych synagog w żydowskiej dzielnicy Krakowa, na Kazimierzu, i znany dzwon Zygmunta.
- Następne stulecia przyniosły ze sobą znaczące zmiany dla Krakowa – miasta, które straciło status stolicy na rzecz Warszawy, i zostało dwukrotnie podzielone przez sąsiadów.
- W 1866 r. po wojnie prusko-austriackiej Kraków i okoliczne tereny odzyskał pewną autonomię. Następny okres pod koniec XIX wieku i początku XX był jednym z najbardziej kulturalnie i intelektualnie rozwijających dla Krakowa.
- Rządy austriackie w Krakowie skończyły się w 1918 r. z nastaniem II Rzeczpospolitej Polski.
- Podczas II Wojny Światowej Kraków pełnił rolę stolicy Generalne Guberni, i z tego powodu pozostał względnie nietknięty.
- Po wojnie rząd komunistyczny zarządził budowę największej stalowni w Polsce, na nowym osiedlu Nowa Huta. Zmieniło to Kraków z miasta uniwersyteckiego w centrum przemysłowe, mimo to, duża liczba studentów stale się utrzymuje i Kraków wciąż jest uważany za jedno z kulturalnych centrów Polski.